Muteşabihatı nasıl anlamalıyız?

0 711

Soru: ”Allah arşa istiva etmiştir” ayetini nasıl anlamalıyız. Sufiye ekol tevil edileceğini, Selefi ekol ise zahiri manasını almak gerektiğini belirtmekte. Zahiri manasını alırsak; sufiye ekolün sorduğu, Arş yaratılmadan evvel Allah neredeydi? Doğru görüş nedir?

Cevap:   Öncelikle kuran-ı kerimde bulunan ayetler iki kısma ayrılmaktadır:

1-Muhkem ayetler: Bunlar manalarında kapalılık olmayan ve açık bir şekilde anlaşılan
ayetlerdir. kuranda hüküm bildiren ayetler bu kısma girer,namaz ve oruç gibi.

2-Muteşabih ayetler: Bunlar manaları kapalı olan gerçek manasını ALLAH’ın insanlardan gizledği ayetlerdir. ALLAH’ın arşa istiva etmesi ve semaya nüzul etmesi gibi.

Müteşabih ayetler hususunda EHLİ-SÜNNET alimleri şu üç görüşe ayrılmışlardır:

1-Seleften bir çok alimin, Maturidiyyenin ve mutekaddim olan Eşarilerin görüşü:
muteşabih ayetler tefsir, teşbih, ta’til(sıfatları iptal etme), tekyif(keyfiyetini açıklama)
edilmeksizin ilmi Allah’a bırakılır,okunulup iman edilir ve geçilir.Tercihe şayan görüş budur.

2-Selefiyyenin görüşü: Müteşabih ayetler zahiri manalarına teşbih ve tatil yapmaksızın hamledilir.

3-Haleften bir çok alimin ve muteahhirun Eşarilerin görüşü: muteşabih olan ayetler Allahu tealanın zatına layık bir şekilde tevil edilir ve yorumlanır.

– Burda aktardığmız üç görüşün delilleri ve seleften örnekleri vardır.bu açıdan bu üç gurupta Ehl-i sünnettendir,dolayısıyla aralarındaki ihtilafı bayraklaştırıp herhangi birisini bidat ile itham etmemek gerekir .

– Allah arşı yaratmadan önce nerede idi? gibi sorularda asıl olan, cevabını Allah’a bırakmak ve bu gibi soruları sormaktan kaçınmaktır.Çünkü bu ümmetin selefi bu gibi sorulara cevap bulmakla uğraşmamış hatta böyle soru soranların bidatçı olduğunu söylemişlerdir.Nitekim İmam Malik:(Allah arşa istiva etmiştir) ayetinin manasını soran adama ”istiva malümdur,keyfiyeti meçhuldür ,ondan soru sormak bidattir, çıkartın buradan şu bidatçıyı ”diye cevap vermiştir .

– Selefiyye mezhebide bu konuda böyle düşünmektedir ve Allah arşı yaratmadan önce nerdeydi? sorusunun cevabını Allah’ın ilmine bırakmışlardır.

Bu konuda Şeyhul islam İbni Teymiyye’ye nisbet edilen ” Arş, Allah’ın kadim olması ile beraber kadimdir” görüşü onun bazı sözlerinin lazımı ve sonucudur.”Mezhebin lazımı (gittiği yer)mezhep değildir”kaidesine binaen Arşın kadim olduğu görüşünü İbn Teymiye’ye nisbet etmek doğru olmaz. Bununla beraber kitaplarının bir çok yerinde Allah’tan başka kadim bir şeyin olmadığını, O’ndan başka her şeyin daha sonradan meydana geldiğini açıkça söylemiştir. Asıl olan bir alimi açık ve net olan görüşleri ile değerlendirmek ve mezhebinin lazımını(gittiği yeri)bırakmaktır. Allah en doğrusunu bilendir.



İmam Buhârî Vakfı İlim Komisyonu

YORUM YOK

Bir yanıt bırak